Nagle zaczyna szybko bić Ci serce. Trudno Ci złapać oddech, pojawia się drżenie, zawroty głowy albo uczucie, że zaraz wydarzy się coś złego. Możesz mieć wrażenie, że tracisz kontrolę, zemdlejesz albo dzieje się z Tobą coś bardzo poważnego.
Tak może wyglądać atak paniki.
Choć jego objawy mogą być bardzo intensywne i przerażające, istnieją sposoby, które mogą pomóc przetrwać moment największego napięcia. Warto również wiedzieć, kiedy pojedynczy atak paniki wymaga konsultacji ze specjalistą, a kiedy objawy powinny zostać pilnie ocenione przez lekarza.
Czym jest atak paniki?
Atak paniki to nagłe wystąpienie silnego lęku lub bardzo intensywnego niepokoju, któremu mogą towarzyszyć objawy fizyczne i psychiczne.
Atak może pojawić się w sytuacji, która wydaje się stresująca, ale czasami występuje również bez wyraźnej przyczyny.
Podczas ataku paniki mogą pojawić się między innymi:
- przyspieszone bicie serca,
- uczucie duszności lub trudności w oddychaniu,
- drżenie rąk lub całego ciała,
- uczucie gorąca albo zimna,
- pocenie się,
- zawroty głowy,
- uczucie osłabienia,
- nudności lub dyskomfort w brzuchu,
- mrowienie lub drętwienie,
- uczucie nierealności lub oderwania od otoczenia,
- lęk przed utratą kontroli,
- lęk przed omdleniem,
- lęk przed śmiercią.
Nie każdy doświadcza wszystkich tych objawów. Ich nasilenie również może być różne.
Co zrobić podczas ataku paniki?
Kiedy pojawia się silny lęk, najważniejsze jest ograniczenie dodatkowego pobudzenia i próba skierowania uwagi na to, co dzieje się tu i teraz.
1. Zatrzymaj się i znajdź bezpieczne miejsce
Jeżeli możesz, usiądź lub stań w spokojnym, bezpiecznym miejscu.
Nie musisz natychmiast „pozbyć się” lęku. Spróbuj przede wszystkim stworzyć sobie warunki, w których możesz spokojnie przeczekać moment największego napięcia.
2. Zwróć uwagę na oddech
Podczas silnego lęku oddech najczęściej staje się szybki i płytki, dochodzi do hiperwentylacji. Zatrzymanie ataku paniki polega na regulacji oddechu. Spróbuj oddychać spokojniej, bez forsowania głębokich wdechów. Możesz skupić uwagę na łagodnym, spokojnym i długim wydechu.
3. Nazwij to, co się dzieje
Pomocne może być powiedzenie sobie:
„To może być atak paniki. Mój organizm jest bardzo pobudzony. wNazwanie doświadczenia może pomóc oddzielić sam lęk od katastroficznych myśli, które pojawiają się w jego trakcie.
4. Skieruj uwagę na otoczenie
Podczas ataku paniki łatwo skupić całą uwagę na sercu, oddechu, zawrotach głowy czy innych objawach. Możesz spróbować skierować uwagę na otoczenie.
Zauważ i nazwij:
- co widzisz,
- jakie dźwięki słyszysz,
- czego dotykasz,
- co znajduje się wokół Ciebie.
To prosty sposób na skierowanie uwagi z powrotem na teraźniejszość.
5. Nie walcz z każdym objawem
Silna potrzeba natychmiastowego pozbycia się lęku może paradoksalnie zwiększać napięcie.
Jeśli możesz, spróbuj potraktować objawy jako sygnał silnego pobudzenia organizmu, a nie jako dowód, że wydarzy się coś katastroficznego.
Jak długo trwa atak paniki?
Atak paniki zwykle pojawia się nagle i osiąga duże nasilenie stosunkowo szybko. Następnie objawy stopniowo słabną. Po ustąpieniu największego lęku możesz nadal czuć zmęczenie, napięcie lub niepokój. Samo oczekiwanie na kolejny atak również może stać się źródłem lęku. Jeżeli ataki zaczynają się powtarzać albo wpływają na Twoje codzienne życie, warto skonsultować się ze specjalistą.
Dlaczego pojawia się atak paniki?
Atak paniki może być związany z różnymi czynnikami.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- przewlekły stres,
- przeciążenie,
- trudne doświadczenia,
- silne emocje,
- zaburzenia lękowe,
- zmiany życiowe,
- brak odpoczynku,
- trudności ze snem.
Nie zawsze można wskazać jedną konkretną przyczynę.
Pojedynczy atak paniki nie musi oznaczać zaburzenia psychicznego. Jeśli jednak sytuacja się powtarza, warto przyjrzeć się jej bliżej.
Co zrobić, jeśli ataki paniki się powtarzają?
Jeżeli ataki paniki pojawiają się kolejny raz, warto nie tylko zastanawiać się, jak zatrzymać kolejny atak, ale również poszukać przyczyny i sposobu długoterminowego radzenia sobie z lękiem.
Pomocna może być konsultacja z psychologiem lub psychoterapeutą.
Podczas konsultacji można przyjrzeć się między innymi:
- kiedy zaczęły się pojawiać ataki paniki,
- kiedy pojawiają się ataki,
- jakie sytuacje je poprzedzają,
- jakie myśli i emocje im towarzyszą,
- czego najbardziej obawiasz się podczas ataku,
- czy zaczynasz unikać określonych miejsc lub sytuacji,
- jak lęk wpływa na Twoje codzienne funkcjonowanie.
W zależności od sytuacji odpowiednią formą pomocy może być psychoterapia lub konsultacja z lekarzem psychiatrą.
Czy psychoterapia pomaga przy atakach paniki?
Psychoterapia może być jedną z form pomocy osobom doświadczającym nawracających ataków paniki i innych trudności związanych z lękiem.
Celem pracy terapeutycznej może być między innymi znalezienie przyczyny występowania ataków paniki, lepsze rozumienie mechanizmów lęku, praca nad interpretacją objawów, ograniczanie zachowań podtrzymujących lęk oraz stopniowe odzyskiwanie poczucia bezpieczeństwa w codziennym życiu.
Dobór sposobu pracy zależy od indywidualnej sytuacji osoby zgłaszającej się po pomoc.
Kiedy z atakiem paniki zgłosić się do psychologa?
Warto rozważyć konsultację psychologiczną, jeśli:
- ataki paniki powtarzają się,
- zaczynasz obawiać się kolejnego ataku,
- unikasz miejsc lub sytuacji z powodu lęku,
- objawy utrudniają Ci pracę, naukę lub życie rodzinne,
- ciągle analizujesz swoje objawy fizyczne,
- lęk znacząco ogranicza Twoje codzienne funkcjonowanie,
- samodzielne sposoby radzenia sobie nie są wystarczające.
Atak paniki czy problem zdrowotny?
Objawy ataku paniki mogą przypominać objawy niektórych problemów zdrowotnych. Dlatego nie należy automatycznie zakładać, że każdy epizod duszności, bólu w klatce piersiowej, omdlenia czy silnego kołatania serca jest atakiem paniki.
Jeżeli objawy są nowe, bardzo silne, nietypowe dla Ciebie lub budzą poważne obawy dotyczące zdrowia, warto skonsultować się z lekarzem.
Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?
Jeśli występują objawy mogące wskazywać na stan zagrożenia zdrowia lub życia, takie jak silny lub nietypowy ból w klatce piersiowej, znaczne trudności z oddychaniem, utrata przytomności albo inne nagłe, poważne objawy, nie próbuj samodzielnie zakładać, że jest to atak paniki. Skorzystaj z pilnej pomocy medycznej.
W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia należy zadzwonić pod numer alarmowy 112.
Ataki paniki – nie musisz radzić sobie z nimi samodzielnie
Jeżeli zdarzyło Ci się doświadczyć ataku paniki, możesz mieć obawy przed kolejnym epizodem.
To zrozumiałe, że po bardzo intensywnym doświadczeniu możesz zacząć zwracać większą uwagę na sygnały płynące z ciała lub unikać sytuacji, które kojarzą Ci się z lękiem.
Jeżeli ataki się powtarzają albo zaczynają ograniczać Twoje życie, warto poszukać profesjonalnego wsparcia.
W SYNERGII Gabinecie Psychoterapii i Rozwoju w Jaworznie możesz skonsultować swoje trudności z psychologiem lub psychoterapeutą i wspólnie zastanowić się nad odpowiednią formą pomocy.
Najczęściej zadawane pytania
Co zrobić, gdy mam atak paniki?
Spróbuj znaleźć bezpieczne miejsce, wyregulować oddech, pamiętać o długim wydechu, skierować uwagę na otoczenie i przypomnieć sobie, że silny lęk może stopniowo ustąpić. Jeśli objawy są nowe, bardzo silne lub budzą obawy o zdrowie, skonsultuj się z lekarzem.
Jak zatrzymać atak paniki?
Nie zawsze można natychmiast zatrzymać wszystkie objawy. Pomocne może być ograniczenie dodatkowego pobudzenia, spokojniejsze oddychanie, skupienie uwagi na teraźniejszości i pozwolenie, aby fala lęku stopniowo opadła.
Czy atak paniki jest niebezpieczny?
Sam atak paniki może być bardzo intensywnym i przerażającym doświadczeniem. Jednocześnie objawy mogą przypominać inne problemy zdrowotne. Dlatego nowych lub niepokojących objawów nie należy automatycznie przypisywać panice.
Czy atak paniki może pojawić się bez powodu?
Tak. Czasami osoba nie potrafi wskazać bezpośredniej przyczyny pojawienia się ataku. Przy powtarzających się epizodach warto jednak przyjrzeć się możliwym czynnikom wywołującym i podtrzymującym lęk.
Czy można wyleczyć ataki paniki?
Nawracające ataki paniki można skutecznie leczyć. W zależności od sytuacji pomoc może obejmować psychoterapię, konsultację lekarską lub połączenie różnych form wsparcia.
Czy psycholog pomaga przy atakach paniki?
Tak. Psycholog może pomóc ocenić sytuację, lepiej zrozumieć występujące trudności i wskazać odpowiednią formę dalszej pomocy. W przypadku nawracających ataków pomocna może być również psychoterapia.
Potrzebujesz pomocy?
Jeśli ataki paniki wracają, zaczynasz unikać określonych miejsc lub sytuacji albo żyjesz w ciągłym oczekiwaniu na kolejny napad lęku, nie musisz zostawać z tym samodzielnie.
Pierwszym krokiem może być konsultacja z psychologiem lub psychoterapeutą.
SYNERGIA – Gabinet Psychoterapii i Rozwoju w Jaworznie
Umów konsultację i porozmawiaj o tym, czego obecnie potrzebujesz.
Umów konsultację i porozmawiaj o tym, czego obecnie potrzebujesz.